Prawo medyczne i zdrowotne

Ten rozdział wyjaśnia, co niemieckie prawo medyczne i zdrowotne faktycznie daje pacjentowi, czego nie daje, oraz jak odróżnić sytuację, którą można rozwiązać samemu za darmo, od sytuacji wymagającej pomocy prawnika. Rozdział jest przeznaczony dla osób mieszkających w Niemczech, dla których niemiecki nie jest językiem ojczystym, ponieważ fakt ten zmienia kilka odpowiedzi. Nie jest to porada medyczna ani porada prawna. Nic w nim nie zastąpi lekarza ani adwokata, który zapozna się z Państwa dokumentacją, a rozdział został celowo skonstruowany tak, aby wskazać, kiedy potrzebują Państwo pomocy.

Większość poradników na ten temat opisuje prawo medyczne jako abstrakcyjną równowagę między medycyną, etyką i państwem. To prawda, ale jest to bezużyteczne. Zamiast tego potrzebujesz konkretów: umowy o leczenie, którą zawarłeś bez podpisywania czegokolwiek, dokumentacji, której możesz zażądać, kilku sytuacji, w których ciężar dowodu spoczywa na lekarzu, darmowych dróg, które istnieją, zanim wydasz choćby euro na pomoc prawną, zegara, który odlicza czas, zanim się nad tym zastanowisz, oraz dwóch dokumentów, które decydują, kto może mówić w twoim imieniu, jeśli sam nie możesz. Ten rozdział omawia je właśnie w tej kolejności.

Gdzie zaczyna się prawo medyczne i zdrowotne: umowa, którą podpisałeś, nie podpisując niczego

Kiedy pozwalasz komuś leczyć się w Niemczech, zawierasz umowę Behandlungsvertrag, czyli umowę o leczenie, zgodnie z § 630a Bürgerliches Gesetzbuch (BGB, niemieckiego kodeksu cywilnego). Nie wymaga ona podpisu, formularza ani dyskusji. Patientenbeauftragter der Bundesregierung, federalny rzecznik praw pacjenta, wyjaśnia to wprost: umowa wchodzi w życie z chwilą podjęcia leczenia. Dotyczy to nie tylko lekarzy. Obowiązuje zawsze, gdy jesteś leczony, a więc obejmuje również wizyty fizjoterapeutyczne i ergoterapeutyczne.

Zgodnie z § 630a(1) osoba, która obiecuje leczenie, zwana w ustawie Behandelnder, jest Ci winna obiecane leczenie, a Ty jesteś winien uzgodnioną płatność, chyba że do zapłaty zobowiązana jest osoba trzecia. To właśnie ta ostatnia klauzula sprawia, że ​​rzadko widzisz rachunek: Twoją Krankenkasse, ubezpieczycielem zdrowotnym, jest osoba trzecia. Umowa nadal obowiązuje i nadal należy do Ciebie. To, czy jesteś objęty ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym (GKV), czy prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym (PKV), zmienia osobę płacącą i jedną z bezpłatnych opcji opisanych w dalszej części tego rozdziału, ale nie zmienia umowy. Nasz rozdział poświęcony podstawowe informacje o ubezpieczeniach w Niemczech okładki, które się rozdzieliły.

Najważniejszą rzeczą, jaką ta umowa robi, jest określenie należnego Ci standardu. Zgodnie z § 630a(2), leczenie musi być zgodne z powszechnie uznanymi standardami zawodowymi obowiązującymi w momencie leczenia, czyli Allgemein anerkannte fachliche Standards. Przeczytaj to uważnie, ponieważ jest to standard procesu, a nie rezultatu. § 630b sprawia, że ​​do relacji terapeutycznej stosuje się zwykłe niemieckie przepisy dotyczące Dienstvertrag, umowy o świadczenie usług. Dienstvertrag jest zobowiązaniem do wysiłku, a nie do sukcesu. Masz prawo do leczenia zgodnego ze standardem. Nie masz prawa do wyleczenia ani do dobrego rezultatu. Patientenbeauftragter mówi to samo niemal tymi samymi słowami: z umowy nie można wywieść prawa do sukcesu leczenia, a nawet do wyleczenia. Każda poważna rozmowa o podejrzeniu błędu zaczyna się od tego zdania, a wiele złości i strat finansowych wynika z nieświadomości tego faktu.

Aufklärung i problem językowy, którego prawo nie rozwiązuje za Ciebie

Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu środka medycznego lekarz musi uzyskać od Państwa „Einwilligung”, czyli Państwa zgodę, zgodnie z § 630d BGB. Zgoda ta jest skuteczna tylko wtedy, gdy zostali Państwo wcześniej prawidłowo poinformowani. „Aufklärung” to niemieckie określenie na wyjaśnienie, które musi poprzedzać zgodę, a § 630e określa, co musi ono zawierać i w jaki sposób musi zostać przekazane. Musi ono obejmować wszystko, co istotne dla Państwa decyzji: charakter, zakres i sposób przeprowadzenia środka, jego przewidywane konsekwencje i ryzyko, konieczność, pilność, stosowność oraz szanse powodzenia. Jeżeli kilka metod jest równie wskazanych i równie powszechnie stosowanych, ale prowadzi do istotnie różnych obciążeń, ryzyka lub szans na wyleczenie, należy Państwu również przedstawić alternatywne rozwiązania.

Zasady doręczania dokumentów określone w § 630e(2) nie są znane. Zgoda musi być ustna. Musi pochodzić od osoby leczącej lub od osoby posiadającej przeszkolenie niezbędne do przeprowadzenia zabiegu. Materiał pisemny może wspierać rozmowę, ale nigdy jej nie zastąpi. Musi nastąpić wystarczająco wcześnie, abyś mógł podjąć przemyślaną decyzję, co oznacza, że ​​formularz wepchnięty na wózku przed salą operacyjną nie jest zgodnym z prawem Zgodą. Musi być dla Ciebie zrozumiały. Musisz również otrzymać kopie wszelkich dokumentów podpisanych w związku z Zgodą lub zgodą. Jeśli podpisałeś coś i wyszedłeś bez kopii, poproś o nią; przysługuje Ci ona na mocy ustawy. Odrębnie, § 630d(3) pozwala Ci odwołać zgodę w dowolnym momencie, bez konieczności zachowania formy i bez podawania przyczyny.

Teraz część, która jest najważniejsza dla obcokrajowców i w której należy uważać na to, co tak naprawdę mówi prawo. Ustawa wymaga, aby Aufklärung było „für den Patienten verständlich”, czyli zrozumiałe dla pacjenta. Nie używa słowa tłumacz i nie mówi, kto za niego płaci. W praktyce oznacza to, że wyjaśnienie, którego nie zrozumiałeś, nie jest Aufklärung, a zgoda udzielona na odwrocie nie jest skuteczną zgodą. Jeśli więc nie znasz wystarczająco dobrze niemieckiego, strona lecząca musi w jakiś sposób załatać tę lukę, czy to korzystając z pomocy współpracownika, który mówi twoim językiem, angażując osobę, którą ze sobą przyprowadzisz, czy też organizując tłumacza. Kto ponosi koszty, to osobna kwestia i jest ona rzeczywiście sporna; nie zakładaj, że ponosi je szpital. Nasz rozdział na temat niemiecki system opieki zdrowotnej Przedstawia istotne ustalenie w tej sprawie, a mianowicie, że Krankenkasse nie musi płacić za tłumacza, z wyjątkiem § 17 ust. 2 ustawy Sozialgesetzbuch I (SGB I), który obejmuje Gebärdensprache, niemiecki język migowy, na koszt zakładu ubezpieczeń społecznych. W praktyce: jeśli nie zrozumiałeś, powiedz to od razu, powiedz to ponownie i nie podpisuj. To zdanie jest dla ciebie warte więcej niż jakiekolwiek późniejsze roszczenie.

Twoje nagrania i pierwsza kopia, która jest teraz darmowa

Zgodnie z § 630f BGB (Niemieckiego Kodeksu Postępowania w Sprawach Leczenia) strona lecząca musi przechowywać Behandlungsakte, czyli dokumentację medyczną, w bezpośrednim związku czasowym z leczeniem. Może ona być w formie papierowej lub elektronicznej. Korekty są dozwolone tylko wtedy, gdy oryginalna treść pozostaje widoczna obok zmiany, a data zmiany jest odnotowana, co należy zapewnić również w przypadku plików elektronicznych. Dokumentacja musi zawierać wszystkie istotne informacje zawodowe: anamnezę, historię choroby, diagnozy, badania i ich wyniki, ustalenia, terapie i ich skutki, interwencje i ich skutki oraz, co ważne w poprzednim punkcie, zgody i oświadczenia. Należy w niej przechowywać również listy kontrolne (Arztbriefe), czyli listy lekarzy wysyłane do siebie nawzajem. Dokumentacja musi być przechowywana przez dziesięć lat po zakończeniu leczenia, chyba że inny przepis przewiduje dłuższy okres.

§ 630g należy zapamiętać. Na żądanie należy udzielić dostępu do pełnej dokumentacji dotyczącej Państwa, unverzüglich, co oznacza, że ​​bez zawinionej zwłoki. Mogą Państwo żądać kopii, w tym kopii elektronicznych. Pierwsza kopia jest bezpłatna. Ten ostatni punkt koryguje niemal wszystkie starsze przewodniki, w tym poprzednią wersję tego: ustawa brzmi teraz „Die erste Abschrift wird unentgeltlich zur Verfügung gestellt”, wdrażając orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2023 roku, które Patientenbeauftragter potwierdza w tym samym brzmieniu. Odpłatne mogą być jedynie kolejne kopie. Dostępu można odmówić tylko wtedy, gdy przemawiają za tym istotne względy terapeutyczne lub istotne prawa osób trzecich, a każda odmowa musi być uzasadniona. Odmowa bez podania przyczyny nie jest zgodna z prawem.

Dwa przypisy, które wprowadzają w błąd. Po pierwsze, jeśli pacjent zmarł, prawa przechodzą na spadkobierców, o ile dochodzą oni korzyści finansowych, oraz na najbliższych krewnych, o ile dochodzą oni korzyści niefinansowych, ale w takich przypadkach koszty muszą zostać zwrócone; bezpłatny pierwszy egzemplarz nie trafia do nich. Prawa te są wyłączone, gdy wyraźna lub domniemana wola pacjenta sprzeciwiała się ujawnieniu. Po drugie, poproś o dostęp do akt jak najwcześniej. Zrób to, zanim podejmiesz jakąkolwiek decyzję, zanim porozmawiasz z prawnikiem, a najlepiej zanim wyrobisz sobie zdanie. Nic Cię to nie kosztuje, stanowi podstawę każdej opisanej poniżej drogi postępowania, a jak wyjaśniono w następnej sekcji, to, czego w niej brakuje, może być dla Ciebie więcej warte niż to, co jest w niej zawarte.

Przepis, który rozstrzyga przypadki medyczne, a o którym prawie żaden przewodnik nie wspomina

Prawo niemieckie generalnie nakłada na osobę wnoszącą roszczenie obowiązek udowodnienia swoich racji. W sprawach medycznych byłoby to praktycznie niemożliwe: trzeba by udowodnić przed specjalistą posiadającym dokumentację i wiedzę specjalistyczną, że leczenie było poniżej standardów i że to właśnie to konkretne zaniedbanie spowodowało tę konkretną szkodę. § 630h BGB to odpowiedź udzielona przez ustawodawcę w 2013 roku, kiedy to skodyfikowano cały Behandlungsvertrag w BGB. Nosi on tytuł „Beweislast bei Haftung für Behandlungs- und Aufklärungsfehler” - ciężar dowodu w odpowiedzialności za błędy w leczeniu i Aufklärung - i wymienia zdefiniowane sytuacje, w których ciężar dowodu przenosi się z osoby wnoszącej roszczenie na stronę leczącą. Jest to najcenniejszy element tego rozdziału.

Jest ich pięć. Zgodnie z § 630h(1), w przypadku zmaterializowania się ogólnego ryzyka leczenia, które było w pełni kontrolowane przez stronę leczącą (voll beherrschbar, jak brzmi sformułowanie ustawy), i spowodowało uszkodzenie życia, ciała lub zdrowia, domniemywa się błąd. Zgodnie z § 630h(2), strona lecząca musi udowodnić, że uzyskała Twoją zgodę i że udzieliła Ci Aufklärung spełniającego wymogi § 630e. Nie musisz udowadniać, że rozmowa była niewystarczająca; to strona lecząca musi udowodnić, że była wystarczająca. Może wówczas argumentować, że wyraziłbyś zgodę i tak, nawet po odpowiednim Aufklärung, co stanowi realną linię obrony i dlatego roszczenie o Aufklärung nie jest automatycznie wygrane. Zgodnie z § 630h(3), jeśli medycznie wskazany środek i jego wynik nie zostały odnotowane w aktach lub akta nie zostały zachowane, domniemywa się, że środek nigdy nie został podjęty. Dlatego akta są tak ważne i dlaczego niekompletne akta są pomocne. Zgodnie z § 630h(4), jeżeli osoba, która Cię leczyła, nie miała kwalifikacji do przeprowadzenia takiego leczenia, domniemywa się, że przyczyną obrażeń był jej brak kwalifikacji.

A następnie § 630h(5), który stanowi sedno całej sprawy. W przypadku istnienia grober Behandlungsfehler, rażącego błędu w leczeniu, który w zasadzie może spowodować szkodę taką, jakiej faktycznie doznałeś, domniemywa się związek przyczynowy. Związek przyczynowy jest zazwyczaj najtrudniejszym do udowodnienia elementem sprawy i powodem, dla którego większość roszczeń medycznych jest odrzucana. Ten przepis oddaje sprawę w ręce pacjenta i zmusza stronę leczącą do jej obalenia. Drugie zdanie rozszerza tę samą zasadę na brak uzyskania lub zabezpieczenia medycznie uzasadnionego orzeczenia w odpowiednim czasie, w przypadku gdy orzeczenie to z wystarczającym prawdopodobieństwem doprowadziłoby do wyniku wymagającego dalszych działań, a zaniechanie tych działań samo w sobie byłoby rażącym błędem. Mówiąc wprost: brak spojrzenia może być równie poważny, jak błąd w spojrzeniu. To, czy błąd jest poważny, czy jedynie prosty, jest kwestią rozstrzyganą na podstawie dowodu z opinii biegłych i stanowi punkt zwrotny całej sprawy. Jeśli chcesz wynieść z tego rozdziału jedną rzecz, to weź pod uwagę, że pytanie nie brzmi tylko „czy doszło do błędu”, ale „czy było to rażące”, ponieważ to jedno słowo przenosi ciężar dowodu.

Co jest uznawane za Behandlungsfehler, a co nie

Behandlungsfehler, błąd w leczeniu, stanowi odejście od uznanych standardów medycznych. Nie jest to wynik rozczarowujący. Medycyna operuje prawdopodobieństwem, a każda interwencja niesie ze sobą ryzyko, więc zły wynik po prawidłowo przeprowadzonym leczeniu nie jest błędem i nie stanie się nim, niezależnie od tego, jak niesprawiedliwe by się to wydawało. Jest to bezpośrednia konsekwencja § 630a(2) ustanawiającego standard postępowania. Patientenbeauftragter otwiera własne wytyczne w tej sprawie właśnie tym ostrzeżeniem.

Kategorie stosowane w oficjalnych wytycznych są warte poznania, ponieważ pomagają dokładnie opisać własną sytuację. Błąd diagnostyczny (Aufklärungsfehler) oznacza, że ​​wyjaśnienie było niewystarczające lub niewystarczające, co oznacza brak skutecznej zgody, co samo w sobie może stanowić podstawę odpowiedzialności bez żadnego błędu technicznego w leczeniu. Błąd diagnostyczny (Diagnosefehler) dotyczy diagnozy, a punktem wyjścia jest to, że lekarz musi co do zasady zbadać wszystkie przyczyny dolegliwości. Błąd terapeutyczny (Therapiefehler) to nieuzasadnione odejście od standardów medycznych przy wyborze lub prowadzeniu terapii, takie jak nieprawidłowa dawka leku lub źle wykonane zastrzyki. Błąd organizacyjny (Organizationsfehler) to błąd w organizacji służby zdrowia, a nie w działaniach jednostki, na przykład w oddziale ratunkowym, gdzie personel jest tak słaby, że pacjent zbyt długo pozostaje bez opieki. Zdarzają się błędy po leczeniu, gdy nie powiedziano pacjentowi, na co zwracać uwagę, jakie badania kontrolne należy wykonać lub jakie leki przyjąć, co prowadzi do szkód. Dochodzi również do naruszeń standardów higieny, które często są uznawane za błędy w leczeniu, ponieważ zarazki są niebezpieczne dla osłabionych pacjentów.

Zwróć uwagę na to, co dają te kategorie. Wskazują one, jakie pytania zadać w odniesieniu do własnej dokumentacji i odnoszą się do § 630h. Jeśli nie możesz znaleźć udokumentowanego Aufklärung, obowiązuje § 630h(3). Jeśli osoba, która Cię leczyła, była w trakcie szkolenia, obowiązuje § 630h(4). Jeśli nie uzyskano ustalenia, które powinno zostać uzyskane, obowiązuje drugie zdanie § 630h(5). Dlatego najpierw należy uzyskać dokumentację, a dopiero potem sformułować pogląd.

Zacznij od darmowych tras, bo większość ludzi nigdy nie dowie się, że one istnieją

Instynktownie, podejrzewając błąd, należy skorzystać z pomocy prawnika. W Niemczech zazwyczaj jest to zły pierwszy krok, ponieważ istnieją trzy darmowe rozwiązania, o których większość ludzi nigdy nie słyszała. Rozważ je po kolei.

Po pierwsze, porozmawiaj z lekarzem. Brzmi to naiwnie i takie nie jest. § 630c(2) BGB zobowiązuje stronę leczącą do zrozumiałego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, a jego drugie zdanie idzie dalej: jeśli okoliczności, które są dla niej rozpoznawalne, uzasadniają przypuszczenie błędu w leczeniu, musi poinformować cię o tych okolicznościach na żądanie lub bez pytania, jeśli jest to konieczne dla uniknięcia zagrożenia dla twojego zdrowia. Zapytaj więc wprost. W tej rozmowie wiele podejrzeń znika. Jest w tym pewna subtelność, warta uwagi, ponieważ wyjaśnia, dlaczego lekarze są tu mniej defensywni, niż można by się spodziewać: zgodnie ze zdaniem trzecim § 630c(2), jeśli błąd został popełniony przez nich lub przez bliskiego krewnego w rozumieniu § 52(1) Strafprozessordnung, informacja ta może być wykorzystana jako dowód przeciwko nim w postępowaniu karnym lub regulacyjnym tylko za ich zgodą. Ustawa celowo obniżyła cenę uczciwości.

Po drugie, jeśli jesteś ubezpieczony w GKV, udaj się do swojej Krankenkasse. Zgodnie z § 66 Sozialgesetzbuch V (SGB V), Krankenkasse mają wspierać swoich ubezpieczonych członków w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych wynikających z błędów w leczeniu. Ustawa wymienia, co może obejmować to wsparcie: sprawdzenie dostarczonych dokumentów pod kątem kompletności i wiarygodności, żądanie dodatkowych dokumentów od świadczeniodawców za Twoją zgodą, zorganizowanie oceny społeczno-medycznej przez Medizinischer Dienst zgodnie z § 275(3) nr. 4 SGB V oraz sporządzenie ostatecznej oceny ogólnej. Medizinischer Dienst, zwykle w skrócie MD, to usługa medyczna Krankenkasse. Precyzuj, na czym to polega: § 66 zobowiązuje Kasse do udzielania Ci wsparcia z zasady, a nie do przyznawania oceny na żądanie, a zlecenie MD jest jedną z form tego wsparcia, a nie automatycznym uprawnieniem. Jednak w przypadku zlecenia przez lekarza medycyny, opinia nic Cię nie kosztuje, a ustawa nakłada na lekarza medycyny obowiązek przedstawienia Kassy kompleksowo uzasadnionej opinii, nawet jeśli nie stwierdzi ona błędu, tak abyś mógł/mogła zostać właściwie poinformowany/a. Oficjalnie, Patientenbeauftragter (Pacjent-Beauftragter) stwierdza, że ​​ustawowi Kassy są zobowiązani do bezpłatnego wsparcia swoich ubezpieczonych w przypadku błędów w leczeniu i mogą uzyskać opinię lekarza medycyny w przypadku podejrzenia błędu. Poproś o to swoją Kasę na piśmie, używając określenia „Behandlungsfehler” (Bycie w stanie nietrzeźwości). Jeśli jesteś objęty/a PKV, ta droga jest dla Ciebie zamknięta; nie ma odpowiednika w § 66, co jest kolejną konsekwencją podziału GKV/PKV.

Po trzecie, i najbardziej niedoceniane: Gutachterkommissionen i Schlichtungsstellen w Ärztekammern, regionalnych izbach lekarskich. Są to komisje ekspertów i organy pojednawcze działające od ponad czterdziestu lat. Badają one, czy istnieje uszczerbek na zdrowiu, czy leczenie było wadliwe i czy uszczerbek można w sposób oczywisty powiązać z błędem w leczeniu. Bundesärztekammer stwierdza to wprost: procedura, a więc sama opinia biegłego, jest dla pacjentów bezpłatna. Koszty własne i koszty zatrudnienia wybranego prawnika pokrywają Państwo sami, ale nie muszą Państwo go zatrudniać. Procedura zazwyczaj odbywa się w formie pisemnej, a szczegóły różnią się w zależności od kraju związkowego. Większość spraw kończy się ugodą. Niezależnie od wyniku, droga sądowa pozostaje otwarta; nic nie jest przekreślane przez próby. Porównajcie to z alternatywą, na którą wskazuje sama Bundesärztekammer: w postępowaniu cywilnym uzyskanie opinii biegłego wiąże się z ogromnym ryzykiem kosztów, które ponosi strona przegrywająca. Niektóre Zahnärztekammern, izby stomatologiczne, prowadzą podobne systemy. Oprócz nich, Stiftung Unabhängige Patientenberatung Deutschland (UPD) udziela bezpłatnych i anonimowych porad w kwestiach związanych ze zdrowiem i prawem ochrony zdrowia, a Verbraucherzentralen i własne punkty porad dla pacjentów izb lekarskich stanowią kolejny punkt wyjścia. Jeśli błąd wystąpił w szpitalu, w szpitalu znajduje się Patientenbeschwerdestelle, czyli biuro skarg pacjentów, a jego kierownictwo może zostać bezpośrednio poinformowane.

Zegar i to, co robią z nim darmowe trasy

Nie pozwól, aby wolne trasy biegły bez nadzoru. Standardowy okres przedawnienia, czyli regelmäßige Verjährungsfrist, wynosi trzy lata zgodnie z § 195 BGB. Zgodnie z § 199 (1) nie rozpoczyna się on w dniu wykonania zabiegu. Rozpoczyna się on z końcem roku, w którym powstało roszczenie i w którym dowiedziałeś się lub, bez rażącego niedbalstwa, powinieneś był się dowiedzieć o okolicznościach stanowiących podstawę roszczenia oraz o osobie odpowiedzialnej. Taka struktura jest korzystna dla pacjentów, ponieważ szkoda wynikająca z błędu medycznego często ujawnia się długo po zdarzeniu, a czas zaczyna biec dopiero wtedy, gdy wiesz lub powinieneś się dowiedzieć.

Istnieje granica. Zgodnie z § 199(2) roszczenia odszkodowawcze z tytułu obrażeń ciała, utraty życia, zdrowia lub wolności ulegają przedawnieniu po upływie trzydziestu lat od zaistnienia czynu, naruszenia obowiązku lub innego zdarzenia powodującego szkodę. Należy pamiętać, że dziesięcioletni okres przedawnienia, o którym mogłeś przeczytać, dotyczy innych rodzajów roszczeń odszkodowawczych na podstawie § 199(3), a nie obrażeń ciała. Zatem kształt jest następujący: trzy lata od końca roku, w którym się dowiedziałeś, z trzydziestoletnim okresem karencji. Nie próbuj obliczać własnej daty na podstawie tych dwóch zasad i działaj na podstawie odpowiedzi. Słowa „powinieneś był się nauczyć” mają dużą wagę i są stale przedmiotem sporów. Traktuj konstrukcję jako powód do przeprowadzki, a nie jako pozwolenie na czekanie.

Teraz kwestia, która sprawia, że ​​korzystanie z bezpłatnych dróg jest bezpieczne. Zgodnie z § 204(1) nr 4 BGB, przedawnienie ulega zawieszeniu, gehemmt, poprzez zgłoszenie wniosku o dochodzenie roszczenia do państwowego lub uznanego przez państwo organu rozstrzygania sporów, albo do innego takiego organu, w którym postępowanie jest prowadzone w porozumieniu ze stroną przeciwną. Zawieszenie może rozpocząć się już w momencie otrzymania wniosku, jeśli zostanie on niezwłocznie zgłoszony. Zgodnie z § 204(2) zawieszenie kończy się sześć miesięcy po zakończeniu postępowania, a jeśli postępowanie utknie w martwym punkcie z powodu braku kontynuacji, ostatni krok proceduralny zastępuje zakończenie. W praktyce pozwala to na spędzenie roku w Schlichtungsstelle bez wygaśnięcia roszczenia. Jednak ustawa uzależnia zawieszenie od tego, który element ma zastosowanie, a w drugim elemencie - od zgody strony przeciwnej na procedurę, więc nie należy tego zakładać. Składając wniosek, należy pisemnie poprosić organ o potwierdzenie, że wniosek zawiesza przedawnienie, i zachować odpowiedź. Jeśli nie otrzymasz wyraźnego potwierdzenia, to jest właśnie ten moment, w którym warto zapłacić za prawnika.

Kiedy prawo medyczne i zdrowotne wymaga prawnika i którego?

Zatrudnij prawnika, gdy darmowe drogi się wyczerpały lub nie przynoszą rezultatu: gdy droga Schlichtungsstelle zostanie odrzucona lub druga strona nie będzie chciała wziąć udziału, gdy opinia lekarza medycyny lub ocena izby stwierdzi błąd, a ubezpieczyciel nadal odmawia wypłaty odszkodowania, gdy szkoda jest poważna i dożywotnia, gdy doszło do śmierci, gdy kwestia przedawnienia jest niejasna lub gdy odpowiedź dotyczy § 630h(5) i potrzebujesz kogoś, kto udowodni, że błąd był rażący, a nie tylko pomyłką. Sprawy medyczne rozstrzygane są na podstawie dowodów eksperckich, a nie argumentów, co ma dwie konsekwencje, na które powinieneś się przygotować. Są one powolne i często trwają latami. Dowody eksperckie w sądzie cywilnym są kosztowne, a zgodnie z zasadą „przegrywający płaci” koszt ten ponosi ten, kto przegrywa.

Poszukaj Fachanwalt für Medizinrecht, certyfikowanego specjalisty prawa medycznego. Tytuł nie jest twierdzeniem marketingowym; jest on regulowany przez Fachanwaltsordnung (FAO), regulamin zawodowy Federalnej Izby Reprezentantów i trudno go uzyskać. §14b FAO wymaga udowodnionej specjalistycznej wiedzy w dziewięciu dziedzinach, w tym prawa leczenia w wymiarze odpowiedzialności cywilnej i karnej, prawa prywatnych i ustawowych ubezpieczeń zdrowotnych, prawa zawodowego zawodów medycznych, prawa szpitalnego oraz zarysu prawa farmaceutycznego i wyrobów medycznych. §5 FAO wymaga sześćdziesięciu osobiście prowadzonych spraw z prawa medycznego, z których co najmniej piętnaście musi być postępowaniami formalnymi, a co najmniej dwanaście postępowaniami sądowymi, rozłożonymi na co najmniej trzy różne obszary §14b, z co najmniej trzema sprawami w każdym. §3 FAO wymaga trzech lat przyjęcia i praktyki w ciągu sześciu lat przed złożeniem wniosku, a §4 FAO kursu przygotowawczego trwającego co najmniej 120 godzin. Osoba, która określa siebie jako „pracującą w prawie medycznym”, nie spełnia żadnego z tych warunków; Osoba posiadająca tytuł spełnia wszystkie te kryteria. Sprawdź tytuł, nie bierz go na wiarę, korzystając z Bundesweites Amtliches Anwaltsverzeichnis prowadzonego przez Rechtsanwaltskammern pod adresem rechtsanwaltsregister.org, który jest autorytatywnym rejestrem osób przyjętych i osób uprawnionych do noszenia danego tytułu. Niemieckie Stowarzyszenie Reprezentantów (Deutscher Anwaltverein) prowadzi wyszukiwalny katalog pod adresem anwaltauskunft.de.

Ile będzie kosztować prawnik, jak działa ustawowa skala opłat, czy pokryje ją Twoje ubezpieczenie Rechtsschutzversicherung i w jaki sposób zasada „płaci przegrywający” na podstawie § 91 Zivilprozessordnung wpływa na Twoje ryzyko - wszystko to znajdziesz w naszym rozdziale usługi prawne dla ekspatów, a ten rozdział ich nie powtarza. Jeśli przeszkodą są pieniądze, przeczytaj nasz rozdział o pomoc prawna i usługi pro bono:Beratungshilfe i Prozesskostenhilfe to dwa programy ustawowe, uzależnione od dochodów, a nie od obywatelstwa, i żaden z nich nie wymaga okazania paszportu. Na pierwsze spotkanie należy stawić się z kompletną dokumentacją, o którą wnioskowano już na podstawie § 630g, pisemnym harmonogramem wydarzeń i ich daty oraz wszelką korespondencją z Kassą lub Schlichtungsstelle. To przygotowanie jest bezpłatne i znacznie skraca czas spotkania, za które się płaci.

Decyzja z wyprzedzeniem: dwa dokumenty i co każdy z nich robi

Wszystko powyżej zakłada, że ​​możesz mówić w swoim imieniu. Prawo niemieckie przewiduje dwa oddzielne instrumenty prawne na wypadek, gdybyś nie mógł tego zrobić, a ich mylenie jest najczęstszym błędem w tej dziedzinie. Odpowiadają one na różne pytania, a zazwyczaj potrzebujesz obu.

Patientenverfügung, czyli dyspozycje dotyczące opieki zdrowotnej, odpowiada na pytanie „jakiego leczenia chcę”. Zgodnie z § 1827(1) BGB, osoba dorosła zdolna do wyrażenia zgody może pisemnie wyrazić zgodę lub zakazać określonych badań, zabiegów lub interwencji medycznych, które nie są jeszcze możliwe w momencie sporządzenia dyspozycji. Jeśli zaistniała sytuacja jest zgodna z tym, co napisałeś, Twoja wola musi zostać uwzględniona. Obowiązuje ona niezależnie od rodzaju i stadium choroby zgodnie z § 1827(3), co było trudne do osiągnięcia i ma znaczenie: nie można jej odrzucić z powodu tego, że jeszcze nie umierasz. Możesz ją odwołać w dowolnym momencie bez konieczności zachowania formy. Nikt nie może Cię do tego zmusić, a zgodnie z § 1827(5) żadna umowa nie może być uzależniona od jej sporządzenia lub przedstawienia. Problem tkwi w precyzji. Dyspozycja, która mówi „zakaz korzystania z maszyn”, niczego nie rozstrzyga, ponieważ pytanie brzmi, czy wentylacja w tej konkretnej sytuacji jest tym, co miałeś na myśli. Napisz o konkretnych sytuacjach i konkretnych środkach. Jeżeli nie jest to zgodne z sytuacją, § 1827(2) stanowi, że Twój przedstawiciel musi zamiast tego wykazać Twoje życzenia dotyczące leczenia lub domniemaną wolę na podstawie konkretnych wskazówek, w tym wcześniejszych oświadczeń oraz Twoich przekonań etycznych, religijnych i osobistych, co jest znacznie słabszą postawą niż spisanie ich.

Pełnomocnictwo w sprawach opieki zdrowotnej i innych sprawach osobistych (Vorsorgevollmacht) odpowiada na inne pytanie: „kto decyduje za mnie?”. Wskazuje ono osobę, której ufasz. Dobrze sporządzone pełnomocnictwo może całkowicie oszczędzić Ci sądowego Betreuung, czyli opieki prawnej. Oto konkretna zasada, której prawie nikt nie zna, i to właśnie dlatego niejasne pełnomocnictwo ogólne jest bezużyteczne, gdy ma znaczenie: zgodnie z § 1820(2) BGB, pełnomocnik może wyrazić zgodę, odwołać zgodę lub odmówić podjęcia poważnych środków, może jedynie zorganizować Unterbringung na podstawie § 1831 lub wyrazić zgodę na środki na podstawie § 1831(4), a także może wyrazić zgodę na przymusowe środki medyczne na podstawie § 1832, jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone na piśmie i wyraźnie obejmuje te środki. Forma pisemna, wyraźne słowa. Pełnomocnictwo ogólne, które nie wskazuje decyzji dotyczących zdrowia, nie dociera do nich. Zarejestruj Vorsorgevollmacht w Centralnym Rejestrze Vorsorge (Zentrales Vorsorgeregister) Federalnej Izby Notarialnej (Bundesnotarkammer), centralnym rejestrze pod adresem bundesnotarkammer.de/zvr, inaczej nikt go nie znajdzie w nagłym wypadku, dla którego został sporządzony. Istnieje trzeci, słabszy instrument, Betreuungsverfügung, w którym nie wyznacza się pełnomocnika, lecz wskazuje się sądowi, kogo chce się mianować pełnomocnikiem, jeśli zajdzie taka potrzeba. § 1827(6) stosuje zasady Patientenverfügung również do pełnomocników, co stanowi ustawowy element łączący oba dokumenty: Twój pełnomocnik podejmuje decyzję, ale jest związany tym, co napisałeś.

Przepisy dotyczące małżonków z 2023 r. i dlaczego nie stanowią, jak mogłoby się wydawać, sieci bezpieczeństwa

Starsze poradniki jednoznacznie stwierdzają, że małżonek nie ma automatycznego wpływu na leczenie w Niemczech. To była prawda, ale teraz jest nieprawdą. Od 2023 r. § 1358 BGB przyznaje małżonkom ograniczone, automatyczne prawo do reprezentacji w sprawach zdrowotnych, Ehegattennotvertretungsrecht. Jeżeli jeden z małżonków nie może legalnie zarządzać swoimi sprawami zdrowotnymi z powodu utraty przytomności lub choroby, drugi może wyrazić zgodę lub zabronić badań, zabiegów i interwencji, a co ważne, otrzymać w jego imieniu Aufklärung; może zawierać i egzekwować umowy o leczenie, pobyt w szpitalu, pilną rehabilitację lub opiekę; może decydować o pewnych środkach ograniczających, których czas trwania nie przekracza sześciu tygodni; oraz może dochodzić roszczeń z tytułu choroby. Zgodnie z § 1358(2) lekarze prowadzący są zwolnieni z obowiązku zachowania poufności wobec małżonka w tych sprawach, a małżonek ma prawo wglądu do dokumentacji medycznej.

Teraz ograniczenia, które są znacznie bardziej rygorystyczne, niż sugeruje nagłówek. Prawo trwa maksymalnie sześć miesięcy, a biegnie ono od momentu poświadczenia przez lekarza, a nie od momentu, w którym zostanie ono stwierdzone. Prawo to w ogóle nie istnieje, jeśli małżonkowie żyją osobno; jeśli reprezentujący małżonek lub lekarz prowadzący wie, że chory małżonek odmawia ich reprezentacji lub udzielił komuś innemu pełnomocnictwa do reprezentowania ich w tych sprawach; lub jeśli został dla nich wyznaczony Betreuer. Istnieje dołączona procedura: zgodnie z § 1358(4) lekarz musi potwierdzić na piśmie, że warunki są spełnione, oraz najpóźniej datę ich powstania, musi przedstawić to potwierdzenie małżonkowi wraz z pisemnym oświadczeniem, że warunki są spełnione, a wyłączenia nie mają zastosowania, oraz musi uzyskać od małżonka pisemne zapewnienie, że prawo nie zostało już wykonane w związku z tą chorobą i że żadne wyłączenie nie ma zastosowania. Dokument ten musi następnie zostać przekazany małżonkowi, aby mógł nadal korzystać z prawa. Jest to jednorazowe zaświadczenie w nagłych wypadkach na chorobę, a nie stałe upoważnienie.

Potraktujmy zatem paragraf 1358 jako to, czym jest: sześciomiesięcznym mostem, który powstrzymuje katastrofę w pierwszych dniach, celowo zbudowanym przez ustawodawcę, aby był zbyt krótki i zbyt warunkowy, by na nim polegać. Nie dotyczy on w ogóle partnerów niebędących w związku małżeńskim, niezależnie od tego, jak długo jesteście razem, co ma znaczenie dla wielu czytelników tego poradnika. Patientenbeauftragter wyciąga ten sam wniosek własnymi słowami: od 2023 roku małżonkowie mogą podejmować decyzje dotyczące zdrowia za siebie nawzajem przez maksymalnie sześć miesięcy, ale wskazane są dalsze środki. Jeśli niezdolność okaże się trwała, a nie tymczasowa, pytania stają się pytaniami dotyczącymi opieki, a nasz rozdział poświęcony usługi opiekuńcze dla osób starszych obejmuje system Pflege, który ma wówczas zastosowanie.

Co się zmienia, ponieważ jesteś obcokrajowcem

Cztery rzeczy, i wszystkie można z góry ustalić. Po pierwsze, dyrektywy sporządzone za granicą nie mogą być przestrzegane. § 1827(1) opiera się na dokumencie pisemnym, który określa określone środki w określonych sytuacjach w prawie niemieckim, a dokument sporządzony w innym systemie prawnym, wykorzystujący pojęcia i formy innego kraju, może nie być do niego dostosowany. Niemiecki szpital, który o drugiej w nocy otrzyma nieznany zagraniczny dokument, nie będzie mógł go ocenić, a w praktyce nie będzie on miał wpływu na decyzję. Jeśli mieszkasz tutaj, sporządź niemiecki dokument Patientenverfügung, niezależnie od tego, co posiadasz w kraju.

Po drugie, język. Nic w § 1827 nie zobowiązuje nikogo do tłumaczenia twojego polecenia. Dokument, którego zespół prowadzący sprawę nie może przeczytać, nie może być dla niego wskazówką w chwili, gdy jest to potrzebne. Sporządź wersję obowiązującą w języku niemieckim. Zachowaj wersję w swoim języku ojczystym, jeśli pomoże ci to upewnić się co do tego, co napisałeś, i rozważ sporządzenie notatki, że obie wersje wyrażają tę samą wolę, ale nie polegaj na wersji obcojęzycznej, na której się opierasz.

Po trzecie, opisana wcześniej luka w dostępie do informacji (Aufklärung) leży po Twojej stronie. Ponieważ strona lecząca musi udowodnić zgodnie z § 630h(2), że udzieliła Ci zgody zgodnej z § 630e, a ponieważ § 630e(2) wymaga zrozumiałości, zgoda udzielona bez zrozumienia jest krucha pod względem prawnym. To chroni Cię później. Nie daje Ci to żadnej korzyści w momencie, gdy tak naprawdę chcesz zrozumieć zabieg. Wyraźnie powiedz, że nie rozumiesz. Poproś o powtórzenie rozmowy z kimś, kto może przetłumaczyć. Poproś o kopie, do których masz prawo na mocy § 630e(2). I zapoznaj się z ustaleniami dotyczącymi tłumacza w naszym rozdziale dotyczącym opieki zdrowotnej, zanim założysz, że ktoś inny za to płaci.

Po czwarte, Twoja rodzina może przebywać za granicą. Jeśli osoba, którą chcesz wybrać, mieszka w innym kraju, Vorsorgevollmacht staje się ważniejsza niż mniej, podobnie jak rejestracja w Centralnym Rejestrze Vorsorge, ponieważ alternatywą jest wyznaczenie przez niemiecki sąd Betreuera, który nigdy Cię nie spotkał, podczas gdy Twoja rodzina jest w samolocie. § 1358 nie wypełni tej luki, jeśli Twój partner nie jest Twoim małżonkiem, nie można się z nim skontaktować lub minie sześć miesięcy.

Przygotowanie dokumentów i jedna szczera uwaga na temat narzędzi

Do Patientenverfügung należy skorzystać z oficjalnej trasy. Publikuje Bundesministerium der Justiz (BMJ), federalne ministerstwo sprawiedliwości darmowe Formulare i Textbausteine, szablony formularzy i bloki konstrukcyjne, dokładnie dla tego dokumentu, wraz z strona tematyczna Wyjaśniając to. Są darmowe, oficjalne, powstały na podstawie paragrafu 1827 i są powodem, dla którego nikomu za to nie płacimy. Powoli przechodź przez kolejne etapy i wybieraj konkretne sytuacje i środki, a nie ogólne opinie. Następnie powiedz osobom, które zostaną zapytane, że dokument istnieje i gdzie się znajduje, ponieważ dyrektywa, której nikt nie może znaleźć, nie ma żadnego znaczenia.

W przypadku Vorsorgevollmacht i Betreuungsverfügung, czyli połowy „kto decyduje”, Werkzeu.ge ma Generator Vollmacht który tworzy pełnomocnictwo na podstawie dziesięciu szablonów, w tym Vorsorgevollmacht i Betreuungsverfügung. Działa w przeglądarce, generuje plik PDF, który można wydrukować i podpisać, sygnalizuje konieczność poświadczenia notarialnego, zamiast traktować każde pełnomocnictwo jako bezformalne, i przypomina o konieczności zarejestrowania Vorsorgevollmacht w rejestrze VorsorgeRegister Federalnej Izby Notarialnej, o czym ludzie często zapominają. Werkzeu.ge jest tworzony przez Cryon UG, firmę stojącą za WeLiveIn.de, więc potraktuj to jako rekomendację zainteresowanej strony i oceń na podstawie jej zalet. Uczciwe limity: znajduje się w płatnym poziomie Plus, a aktualne poziomy można sprawdzić na stronie werkzeu.ge/pl/cennikPlatforma jest w fazie beta do końca listopada 2026 r., a jej własne warunki stanowią, że narzędzia mogą być niekompletne; warunki nie obejmują również porady prawnej, która nie jest wyłączeniem odpowiedzialności, lecz faktem prawnym, ponieważ ustawa Rechtsdienstleistungsgesetz (RDG) ogranicza osoby, które mogą doradzać w danej sprawie, a generator dokumentów nie jest wśród nich. Własne FAQ platformy mówią to samo. Co najważniejsze: nie tworzy ona Patientenverfügung, a Vorsorgevollmacht nie zastępuje go. Są to różne narzędzia, które odpowiadają na różne pytania, a darmowe materiały BMJ są lepszym rozwiązaniem, niezależnie od ceny narzędzia.

Reszta dokumentów w tym rozdziale nie wymaga żadnych narzędzi. Wniosek o udostępnienie dokumentacji na podstawie § 630g to krótki list z podaniem okresu leczenia i prośbą o udostępnienie pełnej dokumentacji oraz bezpłatnej pierwszej kopii. Wniosek do kasy na podstawie § 66 SGB V to krótki list informujący o podejrzeniu Behandlungsfehler i proszący o wsparcie. Wniosek do Schlichtungsstelle składa się na formularzu tej instytucji. Żadne z tych działań nie powinno Cię nic kosztować, a jeśli coś Cię za nie obciąża, to jest to powód, aby zaprzestać, a nie płacić.

Co zrobic nastepnie

Jeśli podejrzewasz, że coś poszło nie tak, zrób to po kolei. Zapisz, co i kiedy się wydarzyło, póki jeszcze to pamiętasz. Złóż wniosek o pełną wersję Behandlungsakte na podstawie § 630g na piśmie i zabierz ze sobą pierwszy bezpłatny egzemplarz. Zapytaj lekarza bezpośrednio, ponieważ § 630c(2) zobowiązuje go do udzielenia odpowiedzi na żądanie. Jeśli jesteś w GKV, napisz do swojej Krankenkasse, używając słowa Behandlungsfehler i poproś o wsparcie na podstawie § 66 SGB V, w tym o ocenę Medizinischer Dienst. Równocześnie skontaktuj się z Gutachterkommission lub Schlichtungsstelle w Ärztekammer swojego kraju związkowego, ponieważ jest to dla Ciebie bezpłatne, nie wymaga prawnika i pozostawia otwartą drogę sądową. Składając wniosek, poproś na piśmie o potwierdzenie, że Twój wniosek ulega zawieszeniu. Dopiero potem, jeśli problem nie zostanie rozwiązany, poszukaj Fachanwalt für Medizinrecht i sprawdź tytuł w oficjalnym rejestrze, a nie na stronie internetowej firmy.

Jeśli nic nie poszło źle i czytasz to rozsądnie z wyprzedzeniem, zadanie jest mniejsze i warte poświęcenia wieczoru. Sporządź niemieckie oświadczenie o zwolnieniu pacjenta (Patientenverfügung), korzystając z darmowego narzędzia Textbausteine ​​w BMJ, i precyzyjnie określ sytuacje i środki zaradcze. Sporządź pisemne oświadczenie o zwolnieniu (Vorsorgevollmacht), które wyraźnie wymienia decyzje dotyczące zdrowia, ponieważ § 1820(2) oznacza, że ​​niejasne oświadczenie nie dotrze do nich. Zarejestruj je w Centralnym Rejestrze Oświadczeń (Zentrales Vorsorgeregister), aby można je było znaleźć. Poinformuj wskazaną osobę, że jest wymieniona z imienia i nazwiska oraz czego chcesz. Nie polegaj na § 1358: obowiązuje on przez sześć miesięcy, tylko dla małżonków, tylko od daty potwierdzonej przez lekarza i tylko raz na chorobę. I nie polegaj na dyrektywie napisanej w innym kraju lub w innym języku, która ma być tu przestrzegana.

Na koniec, ponieważ w tym rozdziale zacytowano wiele przepisów. Wiedza, że ​​§ 630h(5) odwraca związek przyczynowy w przypadku rażącego błędu, nie uprawnia do argumentowania, a świadomość, że pierwsza kopia akt jest bezpłatna, nie wyjaśnia, czego w nich brakuje. Przepisy te dają możliwość zadawania właściwych pytań na wczesnym etapie, korzystania z bezpłatnych dróg przed kosztownymi oraz rozpoznania momentu, w którym sprawa przerasta Twoje możliwości. Ten rozdział nie jest poradą medyczną ani prawną. Skorzystaj z niego, aby dotrzeć do tego momentu szybciej i lepiej się przygotować niż w innym przypadku.

Źródła

Informacje zawarte w tym rozdziale pochodzą z oficjalnych źródeł i publikacji wymienionych poniżej, ostatnio zweryfikowanych w lipcu 2026 r. Są to ogólne wskazówki orientacyjne, a nie indywidualne porady prawne, podatkowe lub medyczne.

• § 630a BGB
• § 630b BGB
• § 630c BGB
• § 630d BGB
• § 630e BGB
• § 630f BGB
• § 630g BGB
• §630h BGB
• § 195 BGB
• § 199 BGB
• § 204 BGB
• §66 SGB V
• §275 SGB V
• § 17 SGB 1
• § 1827 BGB
• § 1820 BGB
• § 1358 BGB
• bundesaerztekammer.de
• patientenbeauftragter.de
• patientenberatung.de
• bmj.de
• bundesnotarkammer.de
• brak.de
• rechtsanwaltsregister.org
• anwaltauskunft.de