Reforma wywiadu daje BND nowe uprawnienia do hakowania
4 min czytania

Bundestag uchwalił szeroko zakrojoną reformę wywiadu, która daje dwóm najważniejszym służbom wywiadowczym Niemiec znacznie szersze uprawnienia. W piątek, 13 listopada 2026 roku, 309 posłów zagłosowało za, 190 przeciw, a 71 wstrzymało się od głosu, według Berlin Story i Apollo News. Reforma pozwala zagranicznemu wywiadowi BND oraz krajowej służbie Verfassungsschutz robić więcej niż tylko obserwować i raportować. Po raz pierwszy mogą działać bezpośrednio przeciwko zagrożeniom, także poprzez odwetowe włamanie po cyberataku.
Minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt (CSU) nazwał ją "Jahrhundertreform", czyli reformą stulecia. Krytycy z partii Die Linke, FDP i AfD ostrzegają przed masową inwigilacją. Dla osób mieszkających w Niemczech kluczowe pytanie brzmi, ile z Państwa danych mogą zobaczyć i przechowywać służby oraz co powstrzyma je przed ich nadużywaniem.
Co pozwala reforma wywiadu
Dotąd BND, działający za granicą, i Verfassungsschutz, działający w kraju, głównie zbierały informacje. Na mocy nowej ustawy mogą także interweniować. ZDF donosi, że podczas cyberataku mogą blokować lub przekierowywać strumienie danych i wyłączać serwery podejrzanych hakerów. Mogą też uszkadzać lub wyłączać narzędzia używane do ataku oraz usuwać lub fałszować zapisane dane. Przemoc wobec ludzi jest wykluczona.
Agencja informacyjna dpa, cytowana przez t3n, podaje szczegóły. Verfassungsschutz może potajemnie wchodzić do domów przy bardzo wysokich progach i za wcześniejszą zgodą, na przykład by odczytać dane z urządzeń. Może monitorować szyfrowaną komunikację, wykorzystywać AI do analizy danych i dopasowywać zdjęcia oraz twarze w internecie. Może też żądać informacji od dostawców płatności, platform i producentów samochodów. W wąskich wyjątkach może werbować 16- i 17-latków jako informatorów. BND może sprawdzać zagraniczne systemy IT i zakłócać wrogie sieci za granicą.
Przechowywanie danych i kontrola: zabezpieczenia
BND może przechowywać dane zebrane za granicą bez wcześniejszego sortowania. Według dpa treści mogą być przechowywane do sześciu miesięcy, a metadane, czyli informacje o tym, kto, z kim i kiedy się kontaktował, do 13 miesięcy. Firmy telekomunikacyjne mogą otrzymać nakaz zachowania danych o ruchu przez ograniczony czas, dla BND do trzech miesięcy. Verfassungsschutz uzyskuje dostęp dopiero wtedy, gdy podejrzenie się umocni.
Reforma powołuje także Unabhängiger Kontrollrat, niezależną radę ekspertów działającą jak sąd. Według dpa sprawdza ona najbardziej inwazyjne środki, zanim będzie można je zastosować. W pilnych przypadkach służby mogą zacząć działać pierwsze, ale jeśli rada nie potwierdzi środka na czas, traci on moc. Żadna z tych służb nie otrzymuje uprawnień policyjnych, takich jak aresztowania czy jawne przeszukania, a lekarze, adwokaci, psychoterapeuci i dziennikarze mają szczególną ochronę tajemnicy zawodowej.

Dlaczego krytycy obawiają się o prywatność
Clara Bünger z partii Die Linke twierdzi, że reforma znosi rozdział między policją a służbami wywiadowczymi. Mówi, że Dobrindt "tworzy nową niemiecką tajną policję", i ostrzega przed cyfrową masową inwigilacją oraz utratą ochrony danych, nawet w gabinetach lekarskich. Twierdzi też, że służby mogą wchodzić do domów "bez nadzoru sądowego". Strona rządowa podkreśla kontrolę ze strony rady i wcześniejszą zgodę, więc ten punkt jest sporny.
Według Apollo News Wolfgang Kubicki z FDP nazwał ustawę historycznym przełamaniem tabu i powiedział, że trudno sobie wyobrazić, by Federalny Trybunał Konstytucyjny nie interweniował. Christian Wirth z AfD stwierdził, że eksperci podczas wysłuchań uznali duże części ustawy za niezgodne z konstytucją. Konstantin von Notz z Zielonych uważa reformę za potrzebną, ale twierdzi, że idzie za daleko. Apollo to portal o wyraźnych sympatiach politycznych, więc te wypowiedzi należy traktować jako twierdzenia samych polityków.
Dlaczego rząd tego chce i co dalej
Urzędnicy wskazują na zagrożenia ze strony Rosji, Chin i Iranu, w tym na spiski przeciwko kierownictwu firm zbrojeniowych oraz sprawę wybuchowego drona na lotnisku Leipzig/Halle. Prezes BND Martin Jäger powiedział w październiku, według dpa: "Rosja prowadzi przeciwko nam wojnę cieni". Nasze wcześniejsze relacje o rosyjskim szpiegostwie i sabotażu oraz o zaliczeniu AfD do ekstremistów pokazują, jak bardzo rosną te spory. Dpa zauważa też, że Trybunał Konstytucyjny wyznaczył na koniec roku termin na nowe przepisy BND dotyczące wywiadu sygnałowego.
Ustawa nie jest jeszcze ostateczna. Według Apollo News Bundesrat, izba landów, musi się nią jeszcze zająć, a większość jest oczekiwana, ale nie podano terminu. Zapowiedź posiedzenia Bundesratu z 20 listopada nie wymienia tego punktu. Możliwe są skargi do Trybunału Konstytucyjnego, na co wskazywali krytycy.
Co reforma wywiadu oznacza dla mieszkańców
Dla większości ludzi w codziennym życiu nic się nie zmienia. Służby celują w podejrzanych ekstremistów, terrorystów i zagranicznych szpiegów, a nie w zwykłych mieszkańców. Mimo to dane mogą zostać objęte szeroką siatką. BND masowo zbiera komunikację z zagranicą, a Verfassungsschutz może żądać informacji od platform i firm płatniczych. Jeśli kontaktują się Państwo z osobami za granicą lub w grupach politycznych, Państwa dane mogą się w tym znaleźć.

Prywatność można chronić, korzystając z komunikatorów z szyfrowaniem end-to-end i aktualizując urządzenia. Jeśli uważają Państwo, że służba przechowuje dane o Państwu, mogą je Państwo na piśmie zapytać, czy je posiada, choć odpowiedzi bywają z przyczyn bezpieczeństwa ograniczone. Ustawa nie wejdzie w życie od razu i może zostać zmieniona w sądzie, dlatego warto śledzić wiadomości o posiedzeniu Bundesratu.
Ten artykuł został przetłumaczony z języka angielskiego.



