turecki
włoski
hiszpański
portugalski
Rumuński
albański
litewski
łotewski
bułgarski
grecki
Węgierski
francuski
Chorwacki
Czeski
W niemieckim kraju związkowym Turyngia długoletni konsensus polityczny dotyczący unikania współpracy ze skrajnie prawicową Alternative für Deutschland (AfD) jest pod coraz większą presją. Podczas gdy formalne koalicje z AfD pozostają poza stołem, ostatnie zmiany w procedurach parlamentarnych i zachowaniach wyborczych zacierają granice tego, co stanowi współpracę, podsycając ogólnokrajową debatę.
Minister-prezydent CDU Mario Voigt niedawno bronił stanowiska swojej partii, stwierdzając, że AfD musi być politycznie kwestionowana, a nie wzmacniana przez bojkoty proceduralne. Powtórzył, że nie ma formalnej współpracy z partią, ale przyznał, że demokratyczne zasady w parlamencie wymagają zaangażowania w pewne kwestie proceduralne, w tym przydziały do komisji. Voigt podkreślił, że odrzucenie wszelkiej interakcji z wybranymi przedstawicielami AfD może podważyć zaufanie społeczeństwa do instytucji demokratycznych.
Rozbieżne stanowiska wewnątrz koalicji
Trzypartyjna koalicja w Turyngii — składająca się z CDU, nowo utworzonego Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) i SPD — nie ma większości w parlamencie krajowym, kontrolując dokładnie połowę z 88 miejsc. Ten polityczny impas wymusił strategiczne manewry, a wraz z nimi oskarżenia o podważanie wcześniejszych zobowiązań.
Ostatnim punktem zapalnym był wybór Bernda Wittiga, prawnika powiązanego z AfD, na zastępcę sędziego sądu konstytucyjnego kraju związkowego. Podczas gdy SPD twierdzi, że jej członkowie jednogłośnie głosowali przeciwko Wittigowi, niezbędne głosy za jego wyborem pochodziły z szeregów parlamentarzystów CDU i BSW. SPD, która zobowiązała się do formalnej polityki braku współpracy z AfD, znalazła się w defensywie, próbując wyjaśnić, w jaki sposób takie wyniki mogły nastąpić bez naruszenia tej zasady.
Frank Augsten, lider frakcji BSW w parlamencie Turyngii, argumentował, że realia polityczne uległy zmianie. Powiedział, że wcześniejsze twarde linie — gdzie CDU unikało lewicy, a SPD odmawiało czegokolwiek związanego z AfD — złagodniały. Augsten zasugerował nawet, że SPD ponownie rozważyła swoje niegdyś jasne stanowisko z powodu wyzwań legislacyjnych koalicji.
Krajowe dane CDU ostrzegają przed czerwonymi liniami
W szerszym kierownictwie CDU kwestia interakcji z AfD pozostaje kwestią sporną. Sekretarz generalny CDU w Turyngii, Niklas Waßmann, podkreślił, że znacząca współpraca z AfD nie jest możliwa, powołując się na własną retorykę partii przeciwko CDU. Zauważył, że wewnętrzne przemówienia liderów AfD często opisują CDU jako ich głównego wroga i przeszkodę w drodze do władzy.
Lennart Geibert, ustawodawca CDU i przewodniczący Junge Union w Turyngii, również ostrzegał przed wchodzeniem we współpracę, stwierdzając, że rutynowy dialog parlamentarny różni się od wspólnego uchwalania ustawodawstwa. Geibert podkreślił, że ustrukturyzowana współpraca, taka jak współtworzenie ustaw lub skoordynowane strategie głosowania, musi pozostać ściśle poza zasięgiem w przypadku AfD.
Carsten Körber, członek Bundestagu CDU z Saksonii, powtórzył te obawy, powołując się na ekstremistyczne powiązania postaci AfD, takich jak Björn Höcke, i ogólną orientację partii. Odrzucił wszelkie próby normalizacji stosunków z grupą, która nadal promuje skrajnie prawicową ideologię.
CSU utrzymuje zdecydowany dystans
Przewodniczący CSU Markus Söder potwierdził stanowcze odrzucenie przez swoją partię współpracy z AfD, nazywając ją „nienormalną partią”. Wskazał na trwające dochodzenia niemieckich służb wywiadowczych i pytania dotyczące finansowania AfD jako kolejne powody do ostrożności. Söder skrytykował sugestie przyznania AfD stanowisk przewodniczącego w komisjach Bundestagu, ostrzegając, że takie kroki legitymizują partię zasadniczo przeciwną normom demokratycznym.
Opisał wzrost AfD jako wynik błędów politycznych, szczególnie w takich obszarach jak migracja, ale nalegał, że odpowiedź ustępstwami politycznymi byłaby błędem. Dla Södera własne oświadczenia AfD pokazują chęć zniszczenia partii związkowych, a nie współpracy z nimi.
Debata wokół Jensa Spahna dodaje oliwy do ognia
Na tym tle były minister zdrowia Jens Spahn wywołał debatę, sugerując, że AfD powinna być traktowana jak inne partie opozycyjne w kwestiach proceduralnych. Jego komentarze zostały zinterpretowane przez niektórych jako złagodzenie stanowiska CDU, chociaż on temu zaprzeczył. Spahn powiedział, że uznanie obecności AfD w parlamencie nie jest równoznaczne z poparciem jej programu.
Jego potencjalna kandydatura na stanowisko lidera klubu parlamentarnego CDU/CSU zyskała poparcie takich działaczy partyjnych, jak Carsten Linnemann, a nawet sam Söder. Oczekuje się, że decyzja zostanie wkrótce ogłoszona publicznie jako część szerszych ogłoszeń personalnych związanych z nowym gabinetem pod oczekiwanym kanclerzem Friedrichem Merzem.
SPD pod presją utrzymania wiarygodności
Tymczasem SPD w Turyngii jest pod lupą zarówno sojuszników politycznych, jak i krytyków. Partia utrzymuje, że nie doszło do żadnej współpracy z AfD, ale krytycy twierdzą, że bierne przyzwolenie na wyniki popierane przez AfD — takie jak nominacja Wittiga do sądu — jest równoznaczne ze współpracą pośrednią. Lider partii Lutz Liebscher nalegał, że umowa koalicyjna pozostaje nienaruszona i że żadne działanie SPD nie poparło propozycji ani kandydatów AfD.
Jednak pozycja SPD stała się coraz trudniejsza do utrzymania. W związku z głosami, które skutkują nominacjami popieranymi przez AfD, pojawiają się pytania, czy obecna forma koalicji może utrzymać pierwotne zobowiązanie anty-AfD. Samo porozumienie zawiera sformułowanie, które pozwala na dyskusje proceduralne „z powodu blokującej mniejszości”, pozostawiając pole do interpretacji.
Debata trwa
Przyszłość kruchej koalicji Turyngii — i szerszego stanowiska politycznego wobec AfD — pozostaje niepewna. Podczas gdy regionalni i federalni liderzy CDU różnią się w tonie i taktyce, a urzędnicy SPD starają się bronić swojej wiarygodności, kwestia tego, jak niemiecka demokracja radzi sobie z partiami ekstremistycznymi, nadal wywołuje ostrą debatę publiczną i polityczną.
