Berlin podejmuje działania mające na celu wydalenie zagranicznych aktywistów propalestyńskich

Nakazy deportacji wywołują spór prawny

Czterech obcokrajowców biorących udział w pro-palestyńskich protestach w Berlinie stanęło w obliczu nakazów deportacji wydanych przez niemieckie władze. W skład grupy wchodzą trzy obywatelki Unii Europejskiej — Kasia Wlaszczyk z Polski, Shane O'Brien i Roberta Murray z Irlandii — oraz jeden Amerykanin, Cooper Longbottom. Żadna z nich nie została skazana za żadne przestępstwo. Niemniej jednak berliński urząd imigracyjny (LEA) nakazał im opuszczenie kraju do 21 kwietnia lub grozi im przymusowa deportacja i wieloletni zakaz wjazdu do Niemiec.

Wszystkie cztery osoby złożyły pilne odwołania i pozwy do Sądu Administracyjnego w Berlinie. Do czasu podjęcia decyzji mogą pozostać w kraju.

Oskarżenia bez skazań

Władze twierdzą, że aktywiści stanowią „aktualne zagrożenie dla porządku publicznego i bezpieczeństwa”. Oskarżenia przeciwko nim obejmują opór wobec organów ścigania podczas rozpędzania demonstracji, poważne naruszenie porządku publicznego, zniewagę i używanie zakazanych haseł i symboli, takich jak „Od rzeki do morza”. Niektóre z nich są interpretowane jako ekstremistyczne na mocy prawa niemieckiego.

Główny incydent w centrum sprawy miał miejsce w październiku 2024 r., kiedy około 40 zamaskowanych demonstrantów próbowało zająć biura administracyjne Wolnego Uniwersytetu Berlińskiego (FU). Uniwersytet zgłosił fizyczne konfrontacje z personelem, uszkodzenia sprzętu i mienia oraz użycie symboli związanych z zakazanymi grupami. Chociaż mówi się, że czterech oskarżonych brało udział w tym wydarzeniu, dokładne działania każdej osoby nie zostały ujawnione publicznie.

Wewnętrzne nieporozumienia wśród urzędników

Decyzja o wydaleniu aktywistów wywołała napięcia w berlińskich instytucjach. Chociaż Senat początkowo naciskał na ich usunięcie, urzędnicy LEA wyrazili obawy co do legalności takiego kroku. Zgodnie z unijnymi przepisami o swobodzie przemieszczania się obywatele UE mogą utracić prawo pobytu tylko pod ścisłymi warunkami. Deportacja bez wyroku skazującego jest rzadka i kontrowersyjna.

Kilku szefów departamentów LEA podobno sprzeciwiło się temu rozkazowi. Wewnętrzna komunikacja ujawnia wątpliwości, czy działania aktywistów spełniają prawny próg „rzeczywistego i wystarczająco poważnego zagrożenia dla porządku publicznego”. Mimo to Senat Berlina odrzucił wewnętrzne sprzeciwy, twierdząc, że bezpieczeństwo Izraela jest częścią niemieckiej polityki państwowej i że udział w niektórych protestach może uzasadniać usunięcie.

Oskarżenia o motywację polityczną

Zespół prawny reprezentujący aktywistów, kierowany przez adwokata Alexandra Gorskiego, stanowczo kwestionuje uzasadnienie wydalenia. Gorski nazwał działania „motywowanymi politycznie” i porównał je do taktyk stosowanych w Stanach Zjednoczonych, gdzie władze wykorzystywały status imigracyjny do uciszania głosów pro-palestyńskich. Zauważył, że jeden z jego klientów, osoba transseksualna ze Stanów Zjednoczonych, ryzykuje zakazem wjazdu do całej strefy Schengen w przypadku deportacji.

Gorski podkreślił, że w jednej z powiązanych spraw oskarżony został uniewinniony przez sąd, a pozostałe zarzuty pozostają nieudowodnione. Twierdzi, że nakazy deportacji stanowią skrajną odpowiedź na niejasne i w niektórych przypadkach bezpodstawne oskarżenia.

W pisemnym oświadczeniu czterech aktywistów stwierdziło, że próby wydalenia są częścią szerszego wysiłku mającego na celu zastraszenie ruchu propalestyńskiego. Krytykowali to, co opisali jako represyjne wykorzystanie prawa imigracyjnego w celu stłumienia ekspresji politycznej.

Wolność słowa i polityka państwa w konflikcie

Eksperci prawni zauważyli, że chociaż prawo niemieckie zezwala na wydalanie cudzoziemców bez wyroku skazującego, takie działania muszą być proporcjonalne i oparte na indywidualnym zachowaniu, które zagraża podstawowym interesom publicznym. Napięcie między wolnością wypowiedzi a polityką bezpieczeństwa państwa — szczególnie w odniesieniu do krytyki działań rządu Izraela — stało się coraz bardziej widoczne w ostatnich miesiącach.

Senat Berlina bronił swoich działań, wskazując na oficjalne stanowisko Niemiec, że ochrona bezpieczeństwa Izraela jest kwestią interesu narodowego. Jednak to uzasadnienie spotkało się z krytyką ze strony obrońców praw obywatelskich, którzy twierdzą, że grozi to pomieszaniem protestu politycznego z groźbą kryminalną.

Zajęcie uniwersyteckie w Centrum

Próba zajęcia budynku prezydenckiego FU Berlin pozostaje najpoważniejszym incydentem związanym z tymi czterema osobami. Przedstawiciele uniwersytetu opisali akcję z 17 października jako brutalną. Protestujący rzekomo użyli siekier, aby wejść do budynku, uszkodzili sprzęt biurowy i namalowali sprayem hasła i symbol czerwonego trójkąta — kojarzony z palestyńską grupą bojową Hamas — na fasadzie budynku.

Chociaż zaangażowanych było około 40 osób, nie jest jasne, jaką konkretną rolę każdy z oskarżonych odegrał w tym wydarzeniu. Mimo to ich domniemany udział w „skoordynowanej akcji grupowej” stanowi podstawę decyzji LEA.

Droga prawna do przodu

Sąd administracyjny w Berlinie potwierdził otrzymanie wszystkich czterech pozwów i wniosków o pilne postępowanie. Orzeczenie może potrwać kilka tygodni. W międzyczasie nakazy deportacji zostały zawieszone. Jeśli sąd uzna wydalenia za nieuzasadnione, prawdopodobnie doprowadzi to do przywrócenia praw pobytu osobom dotkniętym tą sprawą.

W miarę jak publiczna debata na ten temat przybiera na sile, pojawiają się pytania o proporcjonalność egzekwowania przepisów imigracyjnych w kontekście politycznym, zwłaszcza gdy nie zapadł żaden wyrok skazujący.